Kiedy myślimy o organizacjach międzynarodowych, zwykle przychodzą nam na myśl te największe, najbardziej znane i zajmujące się najważniejszymi sprawami świata, np. ONZ, Unia Europejska, NATO, BRICS, WHO itp. Istnieje jednak wiele organizacji międzynarodowych, które zrzeszają ludzi pracujących w najróżniejszych dziedzinach życia. Według bazy danych Unii Organizacji Międzynarodowych , na świecie funkcjonuje 78 500 organizacji międzynarodowych z 300 krajów i terytoriów, z czego około 45 000 to aktywne organizacje.
Z kolei w monografii prof. Zbigniewa M. Doliwy-Klepackiego "Encyklopedia Organizacji Międzynarodowych" omówiono 1500 organizacji międzynarodowych, w tym wszystkie międzynarodowe organizacje międzypaństwowe (międzyrządowe) oraz 1150 organizacji niepaństwowych (pozarządowych)’. W niniejszym artykule omówione zostanie 10 mało znanych organizacji międzynarodowych, które nie dość, że zostały powołane w interesującym celu (co samo w sobie już może dziwić), to jeszcze funkcjonują do dziś i są nadzwyczaj aktywne poprzez organizację wydarzeń czy realizację różnego rodzaju programy.
Europejskie Stowarzyszenie Badań nad Ziemniakiem (European Association for Potato Studies)
Zdaniem Autora jest to najlepszy kandydat do otwarcia listy. Założone w 1957 roku z siedzibą w Brukseli, ,,odzwierciedla globalne zainteresowanie badaniami nad ziemniakami, a choć członkostwo pochodzi głównie z krajów europejskich, znajdziemy tam także członków z ponad 30 innych krajów" . Zgodnie z informacjami na stronie Stowarzyszenia, celami EAPR są ,,Promowanie wymiany informacji naukowych i technicznych między różnymi krajami, zarówno w Europie, jak i poza nią, dotyczących wszystkich aspektów hodowli ziemniaków, ochrony i wykorzystania produkcji, jak również zachęcanie i wspieranie międzynarodowej współpracy w tych dziedzinach”.
Co trzy lata EAPR organizuje dużą międzynarodową konferencję w innym kraju europejskim. Podczas konferencji trzyletnich prezentowane są wykłady inauguracyjne międzynarodowych naukowców, artykuły naukowe i plakaty, a także warsztaty i wycieczki naukowe. Konferencje dają osobom zainteresowanym uprawą ziemniaków możliwość spotkania się z kolegami z całego świata, zaangażowanymi w różne dziedziny związane z uprawą ziemniaków. W 1960 i 2020 roku konferencja ta odbyła się w Polsce, dwa razy w Warszawie. Następna (23.) Konferencja Trzyletnia EAPR odbędzie się w Edynburgu w Szkocji, w dniach 6-11 czerwca 2027 roku. Wtedy również celebrowane będzie 70-lecie Stowarzyszenia.
Afrykańska Organizacja Drzewna
Założona w 1993 roku w Gabonie przy wsparciu Unii Europejskiej, Afrykańska Organizacja Drzewna (ATO) od 1994 roku jako swój podstawowy priorytet stawia ,,promowanie wdrażania zrównoważone zarządzanie lasami w krajach członkowskich ATO" oraz "w zgodnie z zaleceniami na poziomie międzynarodowym, zwłaszcza przez Międzyrządowy Panel ds. Lasów" wybrał do swojej działalności pięć Zasad, dwie "podzasady", 26 kryteriów i 60 wskaźników na na poziomie regionalnym i krajowym. Zasady i wskaźniki najczęściej wskazują na dbałość o tereny leśne należące do państw członkowskich, zrównoważone zarządzanie nimi oraz mechanizmy służące zapobieganiu nielegalnej wycinki i dewastacji obszarów leśnych. Do ATO należy 13 państw afrykańskich, m.in. Angola, Kamerun, Gabon, Kongo, Wybrzeże Kości Słoniowej, Tanzania itp.
Europejskie Stowarzyszenie Cementu
Ilość działań podejmowanych przez tę organizację powinna zaskoczyć czytelnika w takim stopniu, w jakim zaskoczyła Autora. Założone w Brukseli, Europejskie Stowarzyszenie Cemetu (Concrete Europe – CE) reprezentuje krajowe stowarzyszenia i firmy cementowe w całej Unii Europejskiej (z wyjątkiem Malty), a także w Norwegii, Szwajcarii i Wielkiej Brytanii. Serbia jest członkiem stowarzyszonym CE, współpracują też z partnerami na Cyprze i Ukrainie.
Jak sami piszą na swojej stronie, ,,reprezentujemy europejski przemysł cementowy przed instytucjami UE i organami publicznymi, a także prowadzimy stały dialog z organizacjami międzynarodowymi, takimi jak OECD, IEA, Global Cement and Concrete Association (GCCA) oraz stowarzyszeniami partnerskimi na całym świecie’’. Stowarzyszenie łączy ekspertów z państw członkowskich poprzez dedykowane grupy robocze i zespoły zadaniowe w celu 1) kształtowania polityki europejskiej poprzez dostarczanie danych, wiedzy i rozwiązań, 2) promowania innowacji i zrównoważonego rozwoju w całym łańcuchu wartości, od produkcji po użytkowanie, 3) wspierania konkurencyjności, zapewniając, że Europa pozostaje silnym, lokalnym i niezawodnym producentem cementu 4) wspierania partnerstwa z przemysłem, decydentami, społeczeństwem obywatelskim i badaniami naukowymi w celu rozwoju dekarbonizacji, bezpieczeństwa i umiejętności. Stowarzyszenie co roku organizuje konferencję “Cementowanie Przyszłości Europy”, w tym roku pod nazwą "Rok po rozpoczęciu Planu Działania na Cement: czy UE może zapewnić warunki konkurencyjności", która odbędzie się 13 października w Blankspace w Brukseli.
Globalne Stowarzyszenie Przemysłu Wystawienniczego (UFI)
UFI zostało oficjalnie założone 15 kwietnia 1925 roku w Mediolanie, we Włoszech, przez 20 czołowych europejskich międzynarodowych targów z miast takich jak Bordeaux, Bruksela, Budapeszt, Kolonia, Gdańsk, Frankfurt/Men, Lipsk, Lublana, Lwow, Lyon, Mediolan, Niżny Nowogrod, Padwa, Paryż, Praga, Reichenberg, Utrecht, Walencja, Wiedeń i Zagrzeb. Zrzesza blisko 900 członków najbardziej wpływowych instytucji wystawienniczych na świecie, od organizatorów i miejsc po stowarzyszenia i dostawców usług, obejmując blisko 90 krajów i regionów, ,,łącząc kluczowych graczy na wszystkich głównych rynkach wystawienniczych''.
Certyfikuje również wysokiej jakości wystawy, zapewniając zaufane platformy dla międzynarodowego biznesu, zgodnie z informacjami podanymi na stronie internetowej, ponad 885 wystaw otrzymało taką certyfikację.
Europejska Federacja Łąkarska
Założona w 1963 roku i mająca siedzibę w Holandi, Europejska Federacja Łąkarska (ang. European Grassland Federation, EGF) ma misję być wiodącą platformą badawczą i wymiany wiedzy w Europie, zajmującą się wszystkimi aspektami dotyczącymi łąk. Aktywnie łączy wszystkie stowarzyszenia, instytucje i osoby zainteresowane zagadnieniami trawiastymi z ponad 30 krajów członkowskich Europy, promując wymianę wiedzy między profesjonalistami i stawiając nowe wyzwania dotyczące użytkowania trawiastych terenów poprzez identyfikację lub podejmowanie nowych pytań badawczych oraz inicjowanie badań. Jej celem jest ułatwiać i utrzymywać bliski kontakt między organizacjami trawiastymi w Europie, jak również promowanie wymiany doświadczeń naukowych i praktycznych między ekspertami od terenów trawiastych. Jako jeden z priorytetów Federacja stawia sobie również inicjowanie konferencji i innych spotkań, dotyczących wszystkich aspektów produkcji i wykorzystania terenów łąkowych w Europie. Polska jest w EGF reprezentowana poprzez Katedrę Nauk o Trawiastych i Przyrodniczych Uniwersytetu Przyrodniczego w Poznaniu. Najbliższe wydarzenie organizowane przez EGF to 24. Sympozjum, które odbędzie się 6-8 września 2027, w mieście Iaşi w Rumunii. Tematem będzie zagadnienie "Tradycyjne łąki między opuszczeniem a intensyfikacją".
Międzynarodowa Federacja Ekonomiki Gospodarstwa Domowego
Powstała w 1907 roku i mająca swoją siedzibę w Bonn w Niemczech, Międzynarodowa Federacja Ekonomiki Gospodarstwa Domowego (ang. International Federation for Home Economics, IFHE) jest organizacją łączącą badania i edukację w dziedzinie odpowiedzialnego korzystania z zasobów gospodarstw domowych z prawie 70 krajów, której celem jest promowanie wiedzy domowej i konsumenckiej w zakresie korzystania z zasobów domowych oraz wspieranie Celów Zrównoważonego Rozwoju ONZ. Organizacja promuje termin "ekonomia gospodarstwa domowego" jako zbiór różnych dyscyplin akademickich. Jak możemy przeczytać na ich stronie internetowej , "dziedzina ta obejmuje wiele dyscyplin akademickich skupiających się na codziennych umiejętnościach życiowych i odpowiedzialnym zarządzaniu zasobami w domu", takich jak" edukacja, nauki o zdrowiu, nauki o higienie, nauki o żywności, nauki o rodzinie czy nauki o finansach, zwłaszcza tych prywatnych. IFHE również organizuje swoje wydarzenia, np. Europejska Konferencja Tematyczna zatytułowana “Przemyśl i zorganizuj się – gospodarstwo domowe wprowadza przygotowanie i odporność do codziennego życia” odbędzie się już w dniach 5-6 października na Uniwersytecie Wschodniej Finlandii.
Międzynarodowy Urząd Winorośli i Wina
Założony w 1924 roku jako Międzynarodowe Biuro Wina w celu "ujednolicenia światowej sytuacji winiarskiej" , Międzynarodowy Urząd Winorośli i Wina (ang. International Organisation of Vine and Wine, OIV) dostarcza krajom produkującym i konsumującym winogrona oraz wina informacje do opracowywania regulacji, minimalizowania barier handlowych, promowania zrównoważonej produkcji oraz ochrony konsumentów. Organizacja zrzesza ponad 500 ekspertów z tej dziedziny, 51 państw członkowskich + 18 państw-obserwatorów, które razem stanowią 88% globalnej produkcji oraz 75% globalnego spożycia wina.
Celami organizacji są w szczególności:
- tworzenie międzynarodowo zharmonizowanych i akceptowanych standardów produkcji produktów winiarskich
- współpraca z międzynarodową siecią ekspertów, aby przyczyniać się do innowacji i postępu w sektorze winorośli w niektórych dziedzinach uważanych za czołowe w tym sektorze
- współpraca ze swoimi państwami członkowskimi, zbierając dane i opracowując prognozy statystyczne oraz generując raporty analityczne na konkretne tematy w sektorze winorośli
- edukacja i komunikacja poprzez granty badawcze, patronaty, nagrody literackie oraz immersyjny program zarządzania na poziomie magisterskim w sektorze winiarskim.
OIV również organizuje swoje wydarzenia, największe z nich, 47. Światowy Kongres Winorośli i Wina odbędzie się w dniach 12-16 października br. w mieście Yinchuan, prowincja Ningxia w Chinach, pod hasłem: "Kształtowanie nowych paradygmatów dla globalnego sektora winorośli i wina: transformacja, by sprostać wyzwaniom, innowacje rozbudzające witalność oraz utrzymywanie się na podstawie współdzielonej przyszłości". Jak podkreślają organizatorzy, Chiny, które dołączyły do OIV w 2024 roku, są najnowszym członkiem Organizacji i pierwszym nowym członkiem jej drugiego stulecia, posiadając trzecią największą powierzchnię plantacji winorośli na świecie oraz będącym największym producentem winogron na świecie (43% światowej produkcji). Gdyby ktoś był zainteresowany zapisami na Kongres, są one dalej dostępne ;)
Światowe Stowarzyszenie Dziennikarzy Esperantystów
O tej organizacji wiadomo stosunkowo niewiele, założona została w 1948 w Malmo w Szwecji, obecnie ma siedzibę w Wilnie. Jej cele to: 1) wspierać i podnosić standardy dziennikarzy i innych pisarzy współpracujących z prasą tego języka, zarówno na poziomie regionalnym, krajowym, jak i międzynarodowym; 2) promować świadomość języka międzynarodowego wśród dziennikarzy nieznających esperanto jako skutecznego, efektywnego i sprawiedliwego sposobu rozpowszechniania wiadomości i informacji. Co warto podkreślić odnośnie do samego esperanto, jego twórcą jest Polak żydowskiego pochodzenia, naukowiec Ludwik Zamenhof, pochowany na Cm. Żydowskim w Warszawie.
Międzynarodowe Stowarzyszenie Przewoźników Przeprowadzkowych
Założone w 1962 roku, Międzynarodowe Stowarzyszenie Przewoźników Przeprowadzkowych (ang. International Association of Movers, IAM) jest globalną organizacją handlową zrzeszającą członków świadczących usługi w zakresie przeprowadzek, spedycji, wysyłki, logistyki i pokrewnych. Reprezentuje ponad 2000 firm z 170 krajów i jest największym stowarzyszeniem w swojej branży, założonym pierwotnie przez firmy czarterowe prowadzące interesy z rządem USA. Oprócz zrzeszania swoich członków, organizacja oferuje także pomoc informacyjną w zakresie przeprowadzek w danych krajach, prezentując przewodniki dotyczące danego kraju oraz zapewniając listę rzetelnych firm przeprowadzkowych, dostosowanych do potrzeb klienta. Najbliższym wydarzeniem organizowanym przez IAM jest 64. Coroczny Zjazd i EXPO, który odbędzie się w dniach 21-24 października 2026 r. w San Diego w USA
Weterani Powołani do Chronienia Flory i Fauny Afryki (VETPAW)
Weterani Powołani do Chronienia Flory i Fauny Afryki (Veterans Empowered to Protect African Wildlife – VETPAW) to organizacja zrzeszająca weteranów, mająca na celu pomoc w zakończeniu kryzysu kłusownictwa w Afryce oraz ochronie gatunków zagrożonych. Jak można dowiedzieć się z ich strony internetowej, "realizacja misji jest osiągana poprzez wykorzystanie unikalnych umiejętności i doświadczenia weteranów USA po 11 września do szkolenia strażników parków w Afryce i wspierania ich społeczności. Umiejętności nabyte oraz przekazywane przez weteranów w ramach organizacji to m.in. 1) Nawigacja terenowa/orientacja, 2) planowanie misji, 3) zasady patrolowania, 4) zbieranie informacji, 5) szkolenia partnerów, 6) zaawansowane myślenie krytyczne oraz 7) podejmowanie decyzji w kluczowych sytuacjach. Aby zapewnić, że do zespołu dołączą najbardziej kompetentni ludzie, ich doświadczenie jest każdorazowo prześwietlane i weryfikowane, tak samo jak ich wiedza, umiejętności i zdolności oceniania ryzyka, aby zapewnić realizację misji organizacji na najwyższym poziomie. Co bardzo istotne, jest to organizacja non-profit, a wszystkie datki są przekazywane bezpośrednio na cele związane ze szkoleniem strażników parków narodowych w Afryce czy koszty operacyjne sprzętu, sami członkowie VETPAW nie pobierają wynagrodzenia za szkolenia czy pomoc innego rodzaju związaną ze zwalczaniem kłusownictwa w państwach takich jak Kenia czy Tanzania i ich parkach narodowych
O autorze
Kamil Prusak
współpracownik
