Monografia Macieja Pieczyńskiego stanowi studium z zakresu studiów nad bezpieczeństwem oraz komunikacji politycznej, skupione na analizie instrumentarium wojny hybrydowej prowadzonej przez reżimy w Mińsku i Moskwie przeciwko Polsce. Kluczowym atutem pracy jest rygorystyczny warsztat badawczy oparty na ekstensywnej kwerendzie źródeł pierwotnych – od państwowych telewizji, przez prasę, aż po cyfrowe kanały dezinformacyjne – co pozwala na odtworzenie spójnego aparatu propagandowego wschodnich autokracji.
Autor nie ogranicza się do deskryptywnego katalogowania przekazów, lecz rekonstruuje matrycę pojęciową wrogiej narracji strategicznej. W pracy precyzyjnie wykazano, jak aparat białoruski instrumentalizuje wątki historyczne i ideologiczne, przypisując państwu polskiemu imperializm, faszyzację polityki oraz „demokratyczny kolonializm”, co ma na celu delegitymizację Warszawy na arenie międzynarodowej.
Instrumentarium dezinformacji i polaryzacja społeczna
W warstwie analitycznej publikacja dekonstruuje mechanizmy odwracania wektorów odpowiedzialności za kryzys graniczny, czego ilustracją są starannie dobrane studia przypadków, w tym casus dezertera Emila Czeczki oraz publicystyka Ryhora Azaronaka. Te operacje dyskursywne, operujące pojęciami „ludobójstwa” czy „zbrodniczych rozkazów reżimu”, służą nie tylko konsolidacji wewnętrznego elektoratu na Białorusi i w Federacji Rosyjskiej, lecz stanowią precyzyjnie wymierzoną broń psychologiczną.
Istotnym elementem analizowanego dyskursu jest próba pogłębienia polaryzacji wewnątrz polskiego systemu politycznego i społecznego poprzez przeciwstawianie „okrutnych władz” rzekomo sprzeciwiającym się im obywatelom. Pieczyński trafnie identyfikuje tę taktykę jako klasyczny zabieg dywersji informacyjnej, mający podważyć spójność państwa w sytuacji zagrożenia asymetrycznego.
Równocześnie monografia unaocznia problematykę badawczego dystansu wobec analizowanego fenomenu. W części poświęconej reakcji instytucji państwowych widoczna jest wyraźna koncyliacyjność oraz tendencja do usprawiedliwiania polityki polskiego rządu, co w optyce politologicznej może rodzić pytania o normatywne uwikłanie autora i skłaniać do dyskusji nad granicą między obiektywną analizą a publicystyką państwowotwórczą.
Wartość poznawcza wobec aksjologicznych dylematów
Mimo dostrzegalnych sympatii politycznych autora w odniesieniu do działań operacyjnych na samej granicy, rdzeń publikacji zachowuje wysoki walor naukowy. Podział na sferę faktograficzną i narracyjną pozwala czytelnikowi wyodrębnić bezcenne dane empiryczne dotyczące struktur, technik i dynamiki współczesnej propagandy wojennej.
Ostatecznie praca Pieczyńskiego stanowi ważki wkład w rozpoznanie mechanizmów agresji kognitywnej w Europie Środkowo-Wschodniej. Ujawnia ona, że granica państwowa w dobie konfliktów hybrydowych przebiega przede wszystkim w przestrzeni informacyjnej, stając się newralgicznym polem walki o suwerenność i odporność instytucjonalną.
Bilans metodologiczny
Dzieło to należy uznać za lekturę niezbędną dla analityków bezpieczeństwa narodowego oraz badaczy propagandy politycznej, gdyż demaskuje logikę autorytarnego kłamstwa systemowego, uświadamiając, że dezinformacja nie jest zjawiskiem efemerycznym, lecz trwałym elementem wschodniej doktryny konfrontacji z Zachodem.
Karol Bancerz
wydawca
Politolog, europeista, dziennikarz specjalizujący się w zagadnieniach związanych z wykorzystaniem AI w polityce. Naukowo zajmuje się analizą dyskursu, propagandą, bańkami epistemicznymi, językiem polityki w sieciach…
